تبلیغات
ادبی - درس 14 پرتو امید فارسی سوم راهنمایی

درس 14 پرتو امید فارسی سوم راهنمایی

شنبه 29 بهمن 1390 05:51 ب.ظ

نویسنده : خیام علیزاده

شعر پرتو امید در قالب غزل و سروده ی حافظ شیرازی ،شاعر قرن هشتم  می باشد. 

موضوع شعر :امیدواری و تحمل دشواری ها در رسیدن به هدف.

آیه ۸۷ سوره یوسف در مورد امید واری.

پیامبر اکرم ص :اگر امید نمی بود ،هیچ مادری فرزند خود را شیر نمی داد و هیچ باغبانی درختی نمی نشاند.

لطفا به ادامه ی مطلب مراجعه بفرمایید

شعر پرتو امید در قالب غزل و سروده ی حافظ شیرازی ،شاعر قرن هشتم  می باشد. 

موضوع شعر :امیدواری و تحمل دشواری ها در رسیدن به هدف.

آیه ۸۷ سوره یوسف در مورد امید واری.

پیامبر اکرم ص :اگر امید نمی بود ،هیچ مادری فرزند خود را شیر نمی داد و هیچ باغبانی درختی نمی نشاند.

نبی مکرم اسلام ص :امید و آرزو، رحمت خداوند است بر امت من.

حضرت علی ع :آن چه پیش از مرگ آدمی را می کشد ،نا امیدی هستش.

جملات زیبا در مورد امید:

امید مانند جوانه دل سنگ را می شکافد.

امید مانند خون در روح و روان آدمی حرکت می کند.

امید مانند روغن است که چرخ های زنگ زده ی زندگی را روان تر می کند.

بهترین وسیله برای فتح و پیروزی انسان امید واری هستش.

امید در زندگی مانند بال است برای پرندگان.

اسکندر همه ثروت هایش را بخشید. از او پرسیدند:« برای خودت چه نگه می داری ؟گفت:امید را

ای یاس برآنم که تو را خاک کنم           از صفحه دل نام تو را پاک کنم

*********************************************************************

پرتو امید اضافه ی تشبیهی ( تشبیه بلیغ)  رکن اول امید و رکن دوم پرتو

*یوسف گم گشته باز آید به کنعان غم مخور

                                                               «کلبه ی احزان شود روزی گلستان ،غم مخور»

کنعان:نام قدیم فلسطین یا ارض موعود،یوسف پیامبر ع اهل کنعان بودش.

احزان:جمع حزن،اندوه ها  ،غم ها            کلبه ی احزان :کلبه ای که حضرت یعقوب ع ساخته بود و در غم یوسف ع در ان می گریست.

روزی می رسد که یوسف گم شده به زادگاه خود باز گردد.پس بهتر است غم نخوری.در ان روز غم ها و اندوه های تو همه به شادابی تبدیل می گردند.پس بهتر است غمگین نباشی.

تلمیح به داستان حضرت یوسف ع و بی قراری پدرش ،حضرت یعقوب ع ،از دوری او. آرایه ی تضمین هم دارد.تضمین بیت خواجه شمس الدین محمد جوینی شاعر قرن هفتم.بیت شمس الدین جوینی:

کلبه ی احزان شود روزی گلستان غم مخور      بشکفد گل های وصل از خار هجران ،غم مخور

آرایه ی مراعات نظیر یا تناسب یا شبکه معنایی در کلمات یوسف-کنعان-کلبه ی احزان

*ای دل غم دیده ،حالت به شود دل بد مکن

                                                                وین سر شوریده ،باز آید به سامان غم مخور

  غم دیده :رنج کشیده    شوریده :آشفته ،پریشان            سامان :آرام وقرار،نظم و انضباط        دل بد مکن :ناراحتی به خود راه مده

ای دل رنج کشیده ،بیهوده ناراحتی به خود راه مده.مطمئن باش حالت بهتر می شود.پس وضع خود را بدتر از این مکن.این پریشان حالی و آشفتگی تو بهبود می یابد وهمه چیز به ارام وقرار ونظم خود دست پیدا می کند.

آرایه ی تشخیص-تضاد بین شوریده وسامان-تکرار کلمه ی دل-

*دور گردون ،گر دو روزی بر مراد ما نرفت

                                                                  دائما یکسان نباشد حال دوران غم مخور

دور گردون:گردش آسمان ،گردش روزگار       گردون: گردنده ،چرخ،اسمان ،فلک            مراد:مقصود ،هدف ،خواسته ،آرزو

اگر چرخش زمانه مدتی طبق خواسته ی ما به گردش در نیامد،ولی مطمئن باش که حال زمانه به یک شکل باقی نمی ماند پس ناراحت نباش و اندوه نخور.

تلمیح دارد به ایه ان مع العسر یسرا-           واج آرایی حرف دال

*هان ، مشو نومید،چون واقف نه ای از سر غیب

                                                                باشد اندر پرده ، بازی های پنهان غم مخور

هان:آگاه باش ،مبادا  ،کلمه ی هشدار                   واقف :آگاه         بازی های پنهان :حکمت الهی        پرده :عالم غیب

ای انسان!نا امید مشو.زیراتو از رازهای پنهانیخبر نداری،بدان که در عالم غیب و ملکوت سرنوشت ها و مقدرات پنهانی وجود دارد.پس ناراحت مباش و اندوه مخور.

 سر-  پرده   -بازی آرایه  ی مراعات نظیر ،شبکه ی معنایی-

*ای دل ار سیل فنا بنیاد هستی بر کند

                                                              چون تو را نوح است کشتیبان ،زتوفان غم مخور

ار:مخفف اگر                               برکندن:ازبین بردن،نابود کردن   فنا :نیستی ،نابودی

توفان :از مصدر توفیدن ،غران ودمان ،فریاد زنان. کلمه ی فارسی است.   توفان .  شور و غوغا و فریاد و صدا و غلغله ای که از ازدحام مردم و یا جانوران درافتد و غرش و خروش دریا وتندباد و باد شدید   -   طوفان :باد وباران شدید، انقلاب سخت هوا- باران سخت  ، عربی هستش .

تلمیح به داستان حضرت نوح ع و آرایه ی ی مراعات نظیر در کلمات سیل -نوح-کشتی-طوفان و ارایه ی تشبیه هم دارد.سیل فنا تشبیه بلیغ( اضافه ی تشبیهی ).

نقش چون تورا نوح است کشتیبان...تو- نقش مضاف الیه دارد.

ای دل !اگر نیستی و نابودی همه جهان را از بین ببردتو نباید غمگین باشی و ادوه بخوری زیرا حضرت نوح  ع کشتیبان توست و تو به او تکیه کرده ای پس تو را سالم به سر منزل مقصود می رساند.

*در بیابان گر به شوق کعبه  ،خواهی زد قدم

                                                               سرزنش ها گر کند خار مغیلان ،غم مخور

خار مغیلان :گیاه خاردار که در بیابان می رویدو میوه ای شبیه به باقلا دارد.خار شتری .این کلمه در اصل ام غیلان بوده به معنی مادر دیوها و غولان .چون در قدیم فکر می کردند که دیوهاو غول های بیابانی زیر این بوته ها پنهان می شوند و  مسافران  واهل کاروان را گمراه می کنند.

اگر هدف تو از اینکه در بیابان به حرکت در آمده ای رسیدن به کعبه و خانه ی خداست پس از رنج و دردی که در راه به آن ها گرفتار می شوی (مانند خار مغیلان )ناراحت مشو.و اندوه مخور.

آرایه ی مراعات نظیر در کلمات بیابان-سرزنش-خار مغیلان و آرایه ی تشخیص هم دارد.

*گرچه منزل بس خطرناک است و مقصد بس بعید

                                                                هیچ راهی نیست کان را نیست پایان، غم مخور

بعید :دور                                   منزل:جای فرود آمدن ، هر منزل ۳۶ کیلومتر  بوده.

کان :مخفف که آن

اگرچه راه بسیار نا امن وخطرناک است و مقصد بسیار دور است ولی هیچ راهی نیست که بی پایان و بی سرانجام باشد پس ناراحت نباش و اندوه نخور.

آرایه تکرار در کلمات بس- نیست.و  واج آرایی حرف س-مراعات نظیر در کلمات منزل-مقصد-راهی-پایان.

*حافظا ،در کنج فقر و خلوت شب های تار

                                                               تا بود وردت دعا و درس قرآن ،غم مخور

   ورد:ذکر و دعای زیر لب     کنج :گوشه                   خلوت :تنهایی گزیدن ،انزوا

 

ای         حافظ  !    تا زمانی که با تهی دستی و تنهایی و در شب های تاریک مشغول ذکر خداوند و دعا و قرائت قرآن هستی ،به دلت غم راه مده . اندوه نخور.

آرایه ی مراعات نظیردر کلمات خلوت -شب-ورد-دعا-قرآن-آرایه ی تخلص در حافظا.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -